Bà Loan tự giới thiệu mình tên là Nguyễn Thị Loan, nhà ở huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương (sau này nhờ công an xác minh, chúng tôi mới biết bà nói thật)
Ban ngày thì “đi tiểu” ở bất cứ góc khuất có thể của Hà thành, lúc có đồng bạc lẻ của thí thì mới dám đi “vệ sinh” ở nhà vệ sinh công cộng.
Chuyện khủng khiếp ít biết về cuộc thế của những người vô gia cư trên đất Hà thành Mùa đông, có người nữ giới phải tắm truồng ở bãi chợ Long Biên, bên sự che đậy của các cỗ xe tải.
Sau quá trình lùng kiếm nhiều lần, tôi quyết định giao thông với tổ chức của những bạn trẻ mang tên “Ấm” (rét mướt tình người).
Bà lọc bớt đồ đạc, sao cho cả gia bản phải để vừa trong hai cái làn ấy. Hôm nào khỏe, bà dọn dẹp sạch sẽ cả cái ngõ chỗ tiệm vàng đối diện Bốt Hàng Đậu, người ta thấy thế, thương lại cho bà mấy chục nghìn ăn cái bánh mỳ hay vài đùm cơm nắm để ăn qua ngày đoạn tháng. Mà sự oán hận là duyên do chính.
Mày nhắc thằng ấy lại làm bà… không muốn chuyện trò nữa. Rét thì khoác áo mưa vào cho ấm, khó chịu, nhưng nhẹ nhàng, vừa đỡ lạnh lại che được cả mưa gió. Bà Nguyễn Thi Loan vẫn đêm ngày lang thang ở khu vực Bốt Hàng Đậu - chỗ đầu đường Quán Thánh - Hàng Than, Hà Nội Những người dân xung quanh kể, đã từ lâu lắm, tóc bà vẫn bạc trắng như thế, da nhăn nheo như thế.
Bà thường cáu với tôi mỗi khi tôi hỏi chuyện về người con trai: “Đấy, mày lại hỏi về thằng con trai trời đánh của bà rồi. Hoàng Long - một cư dân phố cổ, 20 tuổi, là thành viên nhóm “Ấm”, hoạt động rất hăng hái và khá am tường tình hình những người nằm “đầu đường xó chợ” của Thủ đô - dẫn tôi đi thị sát.
Hàng tuần họ đều đặn chuẩn bị 65 suất quà, tìm gặp ít ra 65 người vô gia cư để phân phát. Giờ bà “chiến đấu” cho sạch bong” , bà Loan nói. Có ngủ được đâu!”, bà Loan nói. Ngày, bà ngồi ở ven bốt, dựa sát vào thành đá của bốt, là hai cái làn.
Kể cả những đêm mưa to gió lớn, cứ 12 giờ đêm chúng tôi mới bắt đầu lên đường. “Trước chỗ này khai lắm, khai đến mức không ai ngồi được, họ chỉ dựng cái xe máy vào đây rồi bịt mũi chạy đi. Một cái thì đựng cuốn kinh nhà Phật, kèm theo bức ảnh thờ ông chồng vừa mới chết chưa tròn giỗ đầu.
Lại chuyện trò bà cụ Nguyễn Thị Loan. Bởi giờ đó, Hà Nội mới bớt rầm rĩ, các cửa hiệu mới đóng quầy, và hò, mái hiên các ngôi nhà, cửa hàng mới có chỗ để người vô gia cư ngồi, nằm. Vả chăng không ngồi vỉa hè thì biết ngồi đâu? Muốn ngủ thì phải chờ vợ chồng nhà cái bác bán mũ bảo hiểm ở đầu phố Hàng Đậu đóng cửa đi ngủ, thì mới có chỗ nằm nhờ ngoài mái hiên chứ.
Để cho bà tá túc thăng bình nơi công cộng “trăm ông đi qua nghìn bà đi lại” đó. Vì phải dọn chỗ ngồi cho sạch, nên tự bà khoác cho mình cái nhiệm vụ “ngăn chặn” những kẻ tiểu bậy. Thế giới người vô gia cư trên đất Thủ đô, chứa đầy nước mắt và sự tủi hổ và chứa cả chút trằn trọc buốt lòng của những người chăn ấm đệm êm, ăn sung mặc sướng khác.
Thậm chí cả nồi niêu, quần áo và thuốc men chữa bệnh. Hiện giờ, bà cụ vẫn ngày đêm lang thang ở khu vực Bốt Hàng Đậu, chỗ đầu đường Quán Thánh - Hàng Than, Hà Nội.
Đó cũng là lúc người vô gia cư không đi nhặt rác, không đi bán phế liệu và không đi bán hàng rong, hành khất được
Làm được việc tốt ấy, nên cán bộ cơ sở và bà con càng quý bà Loan. Tôi viết bài này trong một đêm bão về, mưa ngập đường phố Hà Nội, và tự hỏi: hàng trăm người vô gia cư đó, bây chừ chạy đi tá túc ở đâu? “Đời tôi thế này là khổ nhục hết cỡ rồi. Lúc đó, bà Loan và những người khác mới về đến “căn cứ địa” của họ.
Có bà cụ nhiều năm nay phải trùm chăn, quây áo mưa ở góc phố, đi vệ sinh vào túi nilon rồi ném vào thùng rác. Mỗi suất có đủ bánh mỳ ruốc, cơm nắm kèm giò chả, hai chai nước suối, hai hộp sữa. Dưng mà tôi ngủ ít lắm, nằm khóc thương ông nhà tôi ăn ở phúc đức mà đến lúc sắp chết vẫn lang thang ngủ hò mái hiên của nhà người ta. Chồng bà chết còn di huấn lại là không cho nó chống gậy để tang song.
(Còn tiếp). Nhưng phải ra ngoài trời, với thân gầy, da mồi tóc bạc người ta trông thấy mới thương, mới… cho vài đồng bạc lẻ. Cũng phải giờ đó Hà Nội mới bớt ầm ĩ, mình ngủ ngoài phố chứ có phải ngủ ở nhà đâu, phố đông đúc rầm rĩ xe pháo thế này, ngủ thế nào được.
Chiều đến lại vào một góc thềm tắm rửa bằng can nước nhỏ. Qua tâm can nhiều lần bà mới tin mà kể chuyện đời mình, còn trước đó cứ giản dị mà rằng: “Cháu cho bà hai ba chục nghìn, bà ăn bữa tối, ăn bữa trưa, chứ nói chuyện làm gì, đời đắng cay lắm”.
Ngày chồng còn sống, có lúc ông bà ngủ trên các hạ phố cổ, có khi cả năm vợ chồng bà “định cư” ở cổng chợ Đồng Xuân, ăn ngủ, tắm giặt và phóng uế quanh đó. Bà thu vén sạch. Được hai thằng con trai rõ ngoan thì chết vì lũ cuốn ở Điện Biên, thằng bố láo cướp sổ đỏ của ba má thì nó sống nhe răng!”. Hầu hết người bỏ xứ lên Hà Nội lang thang, lấy gầm cầu bến xe, cuối chợ góc phố làm nhà, họ đều có nỗi đắng cay, tủi giận với người thân.
Một cái đựng xống áo, hộp đựng thức ăn. “Ngày nắng thì nóng nực bụi bặm, ngày mưa thì ẩm thấp, rét mướt. Bà cứ ngồi đó, ai cho tiền thì nhã giơ tay ra xin, cảm ơn chu đáo. Đói nghèo, thất nghiệp không phải là lý do chính để họ cất bước ra đi. Bà Nguyễn Thị Loan Bà Loan đi lang thang nay đây mai đó, Hà Nội năm bảy triệu dân, chúng tôi cũng khó tìm lại được bà.
Cả nhà đang xé khăn tang, nó mò lên xin được chịu tang bố, nhưng bà vác gậy đuổi thẳng. Hơn 80 tuổi rồi, mà vẫn sống ở lề phố, xó chợ, đợi đến nửa đêm người ta đóng cửa hàng mới rén nằm được vào mái hiên đó, cháu bảo còn gì khổ hơn!?”, bà cụ Nguyễn Thị Loan, nói, rồi khóc.
Cái chăn người ta cho để đắp, bà đắp vài hôm là lại “tặng” người vô gia cư khác cùng hoàn cảnh, bởi bà không khênh nó đi được. Có người vì bị cưỡng bách tập thể mà dính đủ các bệnh từng lớp rồi phải làm điếm.
Rồi bất kể ai, đặc biệt là cánh xe ôm lang thang chờ khách, cứ… chuẩn bị 'đái bậy' là bà đến nhắc, đứa nào cứng đầu thì bà chửi, bà già rồi, chả ngại ngùng gì khi nhắc người khác lúc họ… vạch ra.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét